• Loading...
Đảng bộ và nhân dân tỉnh Yên Bái tập trung đẩy mạnh đưa Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVIII vào cuộc sống
 
Kiến trúc thân thiện với môi trường
Ngày xuất bản: 25/05/2016 1:44:03 SA

Nguyễn Quang 

Trong xã hội hiện đại, nhất là vào thời kỳ công nghiệp hóa- hiện đại hóa đất nước, tốc độ đô thị hóa rất nhanh và mạnh, đô thị hóa là một tất yếu khách quan. Sự giao thoa văn hóa giữa các dân tộc trong hội nhập kinh tế quốc tế càng làm phong phú thêm diện mạo kiến trúc tại các đô thị. Trong các đô thị hiện nay mật độ xây dựng dày đặc, nhiều khu phố trong đô thị không còn đất cho công viên cây xanh. Ở đô thị miền núi mà nhà ở của dân thì chen trúc xây theo kiểu “hình ống”, bên cạnh đó không ít công trình kiến trúc: trụ sở, nhà hàng, khách sạn và nhà ở của dân được người thiết kế và chủ đầu tư đã quá lạm dụng mảng khối bê tông cốt thép và nhôm- kính để trang trí cho công trình, đẹp thì có đẹp nhưng vô hình chung đó lại là yếu tố tham gia tạo nên hiệu ừng nhà kính. Hiệu ứng nhà kính lại là một trong những nguyên nhân làm cho trái đất ngày một nóng lên, làm biến đổi khí hậu trái đất, tạo ra những thảm họa về môi trường sinh thái do bão, lũ lụt gây ra.

Quy hoạch đô thị là nhằm giải quyết bài toán phức hợp liên ngành về phân khu chức năng trong đô thị, về không gian kiên trúc, về hạ tầng kỹ thuật đô thị bao gồm: giao thông đô thị, cung cấp điện, nước, thông tin, thoát nước (thoát nước mặt khi mưa lũ, thoát nước thải). Quy hoạch đô thị thân thiện với môi trường là nhằm thực hiện triệt để quy định của Luật môi trường về xây dựng đô thi, tạo ra sự hài hòa giữa thiên nhiên và con người, phòng tránh được thiên tai do bão lũ gây ra.

Kiến trúc là nghệ thuật tạo hình, là nghệ thuật tổ chức không gian sống cho con người để ở, làm việc, vui chơi giải trí. Theo thuyết “Thiên hạ địa nhân” con người ở ngôi trung tâm, do đó kiến trúc phải được sáng tạo vì con người, kiến trúc mang đậm đà bản sắc dân tộc, nghệ thuật kiến trúc là nghệ thuật “vị nhân sinh”. Kiến trúc thân thiện với môi trường là tạo ra không gian cho con người hài hòa với thiên nhiên, được hưởng những tinh túy của trái đất nhiều nhất nhưng đồng thời có trách nhiệm bảo vệ môi trường sống vào tạo nên những cảnh quan thiên nhiên mới lạ, hấp dẫn.

Nhiều người chúng ta đã và đang sống trong những ngôi nhà tràn đấy ánh sáng điện, dùng bằng điện, làm mát nhà, thông gió cho nhà cũng bằng điện. Nhà nhà sử dụng điện như thế thì tốn nhiều điện lắm, trong khi chúng ta đang thiếu điện trầm trọng, ngay cả thủ đô Hà Nội cũng có nhiều khu phố về mùa hè phải cắt điện luân phiến. Thiếu điện, bị cắt điện thì làm sao mà giải quyết được thông gió, ánh sáng, quạt mát… cho mùa hè oi bức và mùa đông giá lạnh. Ở đô thị, trong nhiều tuyến phố phần lớn nhà hình “ống” nhiều hơn nhà có sân vườn, rồi chung cư cao tầng… Nhà tiếp nhà với lối kiến trúc hiện đại, cây xanh- sân vườn thì chả thấy chỉ toàn thấy bê tông, nhôm và kính tạo nên hiệu ứng nhà kính, làm cho trời đã nóng bức càng thêm nóng bức, không khí như đặc quánh lại, ngột ngạt làm ảnh hưởng tới sức khỏe của con người làm cho năng suất lao động bị giảm. Nếu cứ thiết kế nhà theo kiểu truyền thống như thế này thì xã hội không thể nào phát triển bền vững được. Trách nhiệm của giới kiến trúc sư là làm cho cả xã hội nhận thức được đầy đủ về sự hài hòa giữa thiên nhiên và con người, con người được làm việc và nghỉ ngơi trong môi trường sinh thái trong lành. Công cuộc xây dựng và phát triển đô thị là một quá trình bền bỉ và liên tục theo những mục tiêu nhất quán đã được đề ra trong “Chương trình nghị sự 21 về phát triển bền vững của tỉnh và của Chính phủ”. Nhiệm vụ quy hoạch đô thị và thiết kế nhà thân thiện với môi trường phải được coi là nhiệm vụ trọng tâm của giới kiến trúc sư.

Không có gì sung sướng bằng được ở trong ngôi nhà có tràn đầy ánh sáng thiên nhiên, con người giao hòa với thiên nhiên bằng cây xanh ở ban công, một sân vườn nho nhỏ tạo nên một không gian ngăn cách tiếng ồn và chắn bụi ở ngoài đường cho ngôi nhà, mái nhà là một “vườn thượng uyển”, một “vườn treo” với cây xanh, hồ nước và non bộ, ngoài ra mái nhà còn có một phần diện tích để dành cho thiết bị biến ánh sáng mặt trời thành năng lượng cung cấp ánh sáng, chạy các thiết bị điện làm mát nhà trong mùa hè, có kem, nước đá dùng hằng ngày; có nước nóng dùng cho đun nấu, tắm giặt trong mùa đông. Vườn treo kết hợp với giếng trời tạo nên một không gian tươi mát về mùa hè, ấm áp về mùa đông, ngôi nhà được chiếu sáng và thông gió nhân tạo tới mức tối ưu.

Để có được mơ ước bình dị trên trở thành hiện thực thì ngôi nhà phải được thiết kế theo tiêu chí “thân thiện với môi trường”. Chủ nhân của nhà thân thiện với môi trường tiết kiệm được một phần năng lượng điện để phục vụ cho mục đích xã hội khác, vừa tiết kiệm được một phần chi tiêu cho gia đình và trên hết là con người được hòa đồng với thiên nhiên, con người luôn luôn thoải mái vui tươi và phát triển bền vững.

Để thiết kế ngôi nhà thân thiện với môi trường thì tư duy của người thiết kế phải thay đổi, phải luôn luôn tâm niệm con người là yếu tố cấu thành của thiên nhiên, không bị giam hãm tù túng trong ngôi nhà hình ống. Trong thiết kế phải quan tâm nhiều nhất tới giải pháp thông gió và ánh sáng nhân tạo, kết cấu ngôi nhà phải đảm bảo bền vững, chống thấm dột cho mái nhà, để mái nhà trở thành “vườn thượng uyển” và để được các thiết bị chuyển năng lượng ánh sáng mặt trời thành nhiệt năng, điện năng.

Ngôi nhà thân thiện với môi trường đồng nghĩa với ngôi nhà thông minh. Ngôi nhà thông minh là ngôi nhà thiết kề theo chuẩn thân thiện với môi trường còn phải tính đến nhu cầu thích dụng, tiện ích cho sử dụng dịch vụ cao cấp về kết nối công nghệ thông tin và truyền thông (ICT) nhằm đạt được sự tối ưu về hiệu suất sử dụng năng lượng, an toàn, an ninh, trao đổi thông tin và mức độ tiện nghi hoàn hảo. Chất lượng các ngôi nhà có tác dụng trực tiếp tới chất lượng cuộc sống. Các tiêu chuẩn quốc tế về kỹ thuật điện (IEC), về tiêu chuẩn hóa (ISO), viễn thông quốc tế (ITU) là đặt ra các tiêu chuẩn cho ngôi nhà thông minh, bền vững và thân thiện với môi trường.

Nếu ngôi nhà thiết kế thân thiện với môi trường đạt được các tiêu chuẩn IEC, ISO, ITU thì ngoài các lợi ích kể trên người sử dụng ngôi nhà còn tiết kiệm được chi phí trong quá trình sử dụng, chất lượng cuộc sống được nâng cao, sử dụng các dịch vụ cao cấp thuận lợi ít phải đi lại, giảm thiểu được tai nạn giao thông.

Sống ở đô thị miền núi có lợi thế về thiên nhiên, nhưng nếu không biết khai thác hợp lý thì lợi bất cập hại như việc san gạt mặt bằng dưới chân đồi núi với độ dốc ta luy không hợp lý, khoảng cách an toàn giữa công trình và ta luy không đảm bảo thì đến mùa mưa bão dễ xảy ra sạt lở ta luy là sập đổ nhà gây nên những cái chết tương tâm.

Nhiều người có quan niệm sống ở đô thị miền núi thì không cần thiết phải thiết kế quy hoạch đô thị và thiết kế kiến trúc nhà thân thiện với môi trường, mà chỉ cần có ngôi nhà hiện đại với trang thiết bị đắt tiền là rất hoành tráng và hãnh diện lắm rồi. Quan niệm đó hoàn toàn không phù hợp với xu thế thời đại khi mà trái đất ngày càng nóng lên do thay đổi khí hậu. Mưa gió lụt lội thất thường trong thời gian vừa qua là bài học đắt giá để nhìn nhận lại vấn đề thiết kế quy hoạch đô thị và thiết kế nhà theo lối truyền thống mà phải đổi mới trong tư duy từ hai phía người sử dụng công trình và nhà thiết kế, cần có sự hợp tác chặt chẽ giữa chủ đầu tư và kiến trúc sư trong thiết kế quy hoạch đô thị và thiết kế kiến trúc cho các ngôi nhà phải thân thiện với môi trường thì mới đưa nền kinh tế xã hội phát triển.

 

N.Q

 

 

Văn nghệ Yên Bái số mới

Đất và người Yên Bái qua ảnh

Thư viện video

Các cuộc thi Văn học nghệ thuật

Lượt truy cập

Visitor Counter