• Loading...
Đảng bộ và nhân dân tỉnh Yên Bái tập trung đẩy mạnh đưa Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVIII vào cuộc sống
 
Hình hài chân mộc mà vương tơ lòng
Ngày xuất bản: 25/07/2016 3:05:18 SA

Hoàng Việt Quân

 Sau tập thơ “Sáo Mông” (2000), Nguyễn Thế Quynh nhẩn nha viết trong quá trình dạo thăm và suy ngẫm về các vùng quê “non xanh nước biếc” để rồi anh ra đời tập thơ thứ hai “Mường ” (N.X.B. Hội Nhà văn, 2015)

với bao hình hài chân mộc mà vương tơ lòng.

Trước hết là những vần thơ thành kính tưởng nhớ Bác Hồ khi anh đến thăm Pác Bó: “Bác về đó Tổ quốc ơi/ Rừng cây, núi đá cất lời tự do/ Hang sâu ủ ấm bếp tro/ Đầu nguồn cách mạng nhóm lò đấu tranh” (Bác về Pác Bó). Bước chân vào chiến khu cách mạng làng Vần, anh lại tưởng tượng ra “dấu chân quen ngỡ Bác vừa qua đây”, cảm nhận được “những người làm ruộng chân quê” vẫn giữ “vẹn lời thề năm xưa”, đang ra sức học tập và làm theo tấm gương Bác Hồ (Học gương Bác ở làng Vần). Những cây quế Bác Hồ mà người Dao Viễn Sơn sau 40 năm đã “lớn lắm rồi”, trở thành “rừng quế Bác Hồ”, anh trào dâng tình cảm thân thương, nhớ ơn Bác đem lại sự đổi đời cho người Dao: “có cây quế Bác Hồ làm của ăn, của để/ làng bản định cư ăm ắp tiếng cười” (Cây quế Bác Hồ). Anh xúc động trước căn Nhà sàn Bác Hồ ở Nghĩa Lộ giống bao ngôi nhà của người Thái, người Tày, “giản dị, đơn sơ như cuộc đời Bác vậy”. Hình bóng Bác như hiện về trong mỗi di tích lịch sử, rừng cây, mái nhà sàn Tây Bắc, hơn nữa là tấm lòng thành kính của đồng bào nhớ ơn Bác khiến anh xúc động, bộc lộ tình yêu Bác chân thành, đằm thắm.

Dưới tán rừng Mường Phăng, anh tưởng nhớ Đại tướng Võ Nguyên Giáp với hình ảnh “làm cây lim giữa mênh mông đất trời” quả đã khắc họa một con người đại thụ giữa đại ngàn non nước. Rồi hình ảnh bộ đội, dân công hiện lên hào hùng khi Vượt đèo Pha Đin”, “hồn thiêng thức dậy” khi anh nhìn thấy Cánh cò ở nghĩa trang Hàng Dương bay lả tha thiết, anh thành kính dâng hương các liệt sĩ trên đất Quảng Trị (Nơi anh nằm), anh bày tỏ lòng cảm thương sâu sắc em gái nhỏ sớm Góa phụ tuổi trăng tròn v.v… Đó là những lời tri ân chân thành, đầy tình yêu thương đối với những người đã cống hiến hy sinh vì nền độc lập tự do cho đất nước.

Nguyễn Thế Quynh đi nhiều, viết nhiều về những làng quê đất nước: Thị xã Lào Cai, Ký  họa Sa Pa, Chợ phiên Bắc Hà, Mùa xuân Suối Giàng, Lên Mù Cang Chải, Mường Lò, Đường vào Trạm Tấu, Ghi ở Vũng Tàu, Hồ cá Tri Nguyên, Lên Yên Tử, Nghĩ trước đền Trần, Giỗ Tổ, Tiếng chuông, Nguyện, Chuông chùa Long Sơn, Gửi nắng cho em, Em múa Apsara, Trước biển Nha Trang, Bến Tiêu Tương, Lên Khai Trung, Cây Phong Ba ở Trường Sa, Xuống biển, Nhìn từ Dinh Cậu, Chào cờ trên biển quê hương… Những bài thơ này chủ yếu là tả, kể một cách thông thường, gợi nên hình và cảnh đẹp của mỗi vùng quê, có đôi điều suy ngẫm vương vấn, có nhiều tâm tư, nghĩ suy. Hơn cả vẫn là những bài thơ viết về gia đình, quê hương, nguồn cội, về những thân phận bần hàn lam lũ của con người, nỗi lòng man mác đầy vơi tâm trạng trước cảnh sắc thiên nhiên. Ta có cảm giác tác giả buông một tiếng thở dài trong mơ, đầy sự luyến tiếc, nhớ thương quê nhà xưa dù “mái lá trống tuênh lúc trời giông gió”, “cột vẹo, vách xiêu” nhưng đầy ắp tiếng cười của bạn bè đến hộ:

Bó lạt, cây tre, chuyện như ngô nổ

Ấm nước chè xanh vui đến bất ngờ

Trong khi sống giữa căn nhà xây đầy đủ tiện nghi bây giờ mà sao vẫn tù túng, thiếu vắng, như tự giam mình trong căn hộ khép kín:

Đồ đạc tiện nghi, tường cao, cổng kín

Khép quanh năm như chưa bao giờ mở

(Ngôi nhà xưa trong mơ)

Đó là tâm trạng rất thực của con người đã trải qua hai thời: thời quá khứ đói nghèo, gian khổ và thời hiện tại đầy đủ, sung túc hơn. Anh chứng kiến cảnh làng quê đang đô thị hóa mà cảm thấy xa lạ, cô đơn với nỗi buồn sâu sa, nỗi nhớ làng quê da diết (Làng). Về quê thăm nhà, anh bâng khuâng thấy thiếu vắng bạn già, thiếu vắng bạn thân, cánh cò, nhưng may mắn mà hồn quê vẫn còn:

Sáo diều ai thả chân đê

Cây đa, giếng nước hồn quê vẫn còn.

Đâu đây tiếng mẹ ru con

Đói lòng thèm bát cơm ngon dưa cà.

(Về quê)

Anh có hẳn bài thơ Vẫn còn để ghi nhận hồn quê chưa hẳn đã mất đi:

Bàn chân đi khắp bốn phương

Nhà quê, hai tiếng yêu thương… vẫn còn.

Quả là nông thôn hiện nay có nhiều thay đổi. Cảnh xưa, người cũ đang mất đi, nhưng hồn quê đâu đó vẫn hiện diện. Thơ anh đan xen cả niềm vui, nhớ thương và suy ngẫm trước cảnh làng quê đang biến đổi nhanh chóng trong nhịp sống mới của công cuộc hiện đại hóa. Có lẽ cho đến khi thăm lại trường xưa, dù trường có nhiều thay đổi, trước đàn em thơ ngây, anh mới cảm nhận được lòng mình “trẻ nguyên” bên “mái trường quê êm đềm” (Trường quê). Nỗi nhớ thương, nhớ tuổi thơ, nhớ thầy giáo nghỉ hưu trong thơ anh thật sâu nặng. Niềm vui xem Cháu học đàn làm cho anh như trẻ ra, “nghe trời xanh, đất xanh”. Thiên nhiên và mùa xuân luôn đem lại cho anh niềm cảm xúc khám phá “rạo rực trái tim yêu”. Nhìn “đất bạc màu” thậm chí trơ sỏi đá, anh vẫn thấy đất “nuôi nên cây rừng”, đất “chẳng dửng dưng với người”, từ đó cất lên lời gọi đất nghe thật yêu thương, tha thiết:

Bao giờ vẫn thế đất ơi

Nắng mưa chớ để hồn tôi xói mòn

Thơ anh còn là tấm lòng nhân ái cảm thông với thiên nhiên, con người. Anh đồng cảm với Góa phụ tuổi trăng tròn khi chiến tranh sớm cướp mất người chồng trẻ, anh cảm thông với người lao động lam lũ “lận đận mưu sinh” đến theo thắt quặn đau lòng mình:

Tiếng rao đêm, tiếng rao ngày

Không chua, không chát mà cay mắt mình

(Hàng rong)

Một chút nghĩ về Đời người, về cảnh Chiềumà thấy lòng “bỗng chớm sang thu một chiều”. Một chút vui hài với mấy chàng thi sĩ say dạo chơi giữa phố ban ngày, “tâm hồn thả chín tầng mây”, “huyên thuyên chuyện đó chuyện đây/ ai cũng bảo mình nói thật”, ngờ đâu “nhãng quên cả luật đi đường” (Say). Liệu cái “say”của mấy chàng thi sĩ đó không chỉ vi phạm luật đi đường, hay còn vi phạm cả luật khác nữa trong thi ngôn mà mấy chàng vẫn “nghĩ rằng mình rất tỉnh”? Rồi cái lão Lãn ông chờ sung” kia nữa, vốn lười biếng muốn “làm tiên giữa đời thường” mà suốt đời “khát khao chùm sung chín”. Phải chăng anh muốn phê phán một cách nhẹ nhàng, kín đáo một số thói tục trong đời bằng những vần thơ vui vui, giễu cợt đầy tình thương mến?

Nhìn chung tập thơ “Mường Lò” vẫn là những bài thơ truyền thống, điềm đạm và chừng mực y hệt phong thái Thế Quynh. Cái đẹp của thiên nhiên đất nước, con người đan hòa trong tình cảm, tâm trạng Thế Quynh. Thơ anh đem lại những hình hài chân mộc, giản dị về quê hương, đất nước, con người mà vẫn vương tơ lòng, thoáng chút nghĩ suy, tâm sự.

H.V.Q

 

 

 

Văn nghệ Yên Bái số mới

Đất và người Yên Bái qua ảnh

Thư viện video

Các cuộc thi Văn học nghệ thuật

Lượt truy cập

Visitor Counter