• Loading...
Đảng bộ và nhân dân tỉnh Yên Bái tập trung đẩy mạnh đưa Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVIII vào cuộc sống
 
Mỹ thuật Yên Bái, một góc nhìn
Ngày xuất bản: 12/04/2017 7:09:21 SA

NGUYỄN ĐÌNH THI - Ngày đầu vào lớp một. Acrylic. 90x100cm

 

Sau rằm tháng Giêng xuân Đinh Dậu, gia tộc tôi có một việc quan trọng phải lên Yên Bái để lo phần mộ cho cụ tổ- ông nội tôi. Thấy có cơ hội được gặp các họa sĩ tỉnh nhà... Tôi liền gọi điện ngay cho họa sĩ Nguyễn Đình Thi, chủ tịch Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật (HLHVHNT) tỉnh Yên Bái hẹn gặp. Đây là cơ hội tốt mà hai chúng tôi đã bàn bạc nhiều lần ở Hà Nội nhưng chưa thực hiện được.

Ngay tối hôm lên, chủ tịch Thi đem ô tô đến đón tôi về trụ sở mới của HLHVHNT khang trang hơn và đẹp hơn. Tôi được gặp lại các họa sĩ quen biết lâu, đã thức dậy những kỷ niệm đẹp về các cuộc triển lãm mỹ thuật khu vực và giải thưởng hàng năm của Hội Mỹ thuật Việt Nam (HMTVN) do tỉnh nhà đăng cai mà tôi là một thành viên Ban kiểm tra có trách nhiệm theo dõi. Chưa hết, còn nhiều chuyến đi tham quan và vẽ ngắn ngày do CLB của Hội tổ chức đã được nhà văn Ngọc Bái - chủ tịch, họa sĩ Quách Hùng, phó chủ tịch và đông đảo anh chị em đón tiếp nhiệt tình. Chủ tịch Ngọc Bái còn thân chinh đưa đoàn đi tham quan Thác Bà, còn rủ tôi tắm sông... Con người và cảnh vật đẹp đó đã đọng lại trong tâm trí tôi cũng như đi vào tác phẩm của nhiều anh chị em khác. Tôi đã từng được mời dạy các lớp đại học mỹ thuật do trường tôi liên kết với trường Cao đẳng VHNT&DL tổ chức tại Yên Bái, nên có nhiều chuyến đi về quen biết thêm nhiều họa sĩ hội viên Yên Bái với những kỷ niệm khó quên. Trong buổi gặp mặt, chủ tịch Thi có nhắc khéo tôi: “Thầy còn một món nợ với mỹ thuật Yên Bái, chúng em đều biết nhiều lần thầy đưa hội viên HMTVN lên Tuyên Quang, Hà Giang, cùng hội viên hội đó đi thực tế sáng tác, còn tổ chức hẳn một triển lãm ở Hà Nội”. Nhớ lại mô hình liên kết này, tôi thấy chủ tịch Trần Khánh Chương cần mở rộng mô hình này, để các anh chị em ở phương xa bày tranh ở Hà Nội. Tôi nói ngay: “Rất mừng là HLHVHNT Yên Bái đã sớm liên kết với Hội Mỹ thuật Hà Nội (HMTHN), thường thay nhau tổ chức những chuyến đi sáng tác và triển lãm tại Hà Nội và Yên Bái”. Theo tôi biết HLHVHNT Yên Bái là Hội đầu tiên và duy nhất cho đến nay đã sớm liên kết với HMTHN, miền đất hứa cho sáng tạo nghệ thuật. Hơn thế, ở bất cứ thủ đô của nước nào, mỹ thuật hầu như đại diện cho dân tộc. Tôi nói vui với chủ tịch Thi: “Mỹ thuật Yên Bái đã tự biết vượt biên...” Chẳng phải các cụ ta đã dạy: “Đi một ngày đàng học một sàng khôn” đó sao? Tác giả hội viên Yên Bái có nhiều cơ hội biết mình biết người mới biết tự vượt chính mình.

 

 

TRẦN TRUNG HIẾU - Hoa nắng. Sơn dầu. 100x120cm

Có điều, tôi tuổi đã cao chỉ có thể làm được một việc có ích nữa như đã từng làm cho Tuyên Quang, Hà Giang, Phú Thọ, và nhiều địa phương khác. Mỗi khi có trại sáng tác, có triển lãm, các địa phương đều mời tôi đem tư liệu của tỉnh về để cung cấp thông tin về các xu hướng, khuynh hướng nghệ thuật trong và ngoài nước, trao đổi nghệ thuật cởi mở với từng hội viên. Nói điều này để tôi có cơ hội làm việc với Yên Bái.

Nhân nhận được cuốn tuyển tập tác phẩm mỹ thuật Yên Bái 2010-2015 do chủ tịch Thi tặng, tôi xem ngay: một xuất bản phẩm đẹp, chững chạc, nghiêm túc và có nghề, trao đổi nghệ thuật cởi mở với các tác giả. Rất mừng, tôi đã nhận diện được các tác giả quen biết từ thời còn ngồi trên ghế nhà trường, thi tốt nghiệp Đại học và Cao đẳng tại trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam và một số khóa của Đại học Mỹ thuật Công nghiệp (ĐHMTCN)... Ngoài ra, là chỉ qua tranh mà còn nhận diện được tác phẩm của 19 tác giả qua các triển lãm mà tôi đã được xem. Về nhà nghiên cứu để viết bài cho 19 tác giả trong tuyển tập, tôi biết cả 19 tác giả đã trưởng thành cả nghề lẫn nghiệp được đào tạo, tự đào tạo và thường xuyên sáng tác. Đó là một vốn quý của tỉnh nhà, tôi biết chưa có một địa phương miền núi nào như Yên Bái lại có được gần 20 tác giả thường xuyên sáng tác.

Viết giới thiệu tuyển tập 19 tác giả với hơn 100 tác phẩm là cực khó đối với tôi, chỉ xin bình mỗi tác giả một tác phẩm mà tôi “thích”... thật là khó. Đã nhận lời rồi “ngồi trên mình cọp” rồi thì phải viết.

 

QUÁCH HÙNG - Bà cháu. Gỗ. H= 150cm

 

 

ĐÀO THỊ SINH - Điệu xòe quê hương. Lụa. 70x90cm

Trước hết, tôi xin bình hai tác phẩm của hai nữ tác giả hiếm hoi: Tác phẩm kẽm nóng “Đợi” của nữ họa sĩ U30 Vũ Thị Bích Hạnh; biết tiếp thu phát huy đặc thù vẻ đẹp chất liệu kẽm nóng, chỉ với hai màu đen trắng, ít màu mà nhiều sắc. Sắc chính là cái nhụy của màu, như nhụy của hoa mới tỏa hương sắc. Tác phẩm lụa “Điệu xòe quê hương” của Đào Thị Sinh. Vẽ lụa phải biết phát huy vẻ đẹp của nền lụa, đã trở thành tên tranh. Ngay mảng váy đen đậm nhất vẫn khoe được thớ dọc ganh ngang của chất liệu.Tác phẩm lụa “Giữ gìn bản sắc” của Nguyễn Ngọc Duẩn. Một họa sĩ chuyên về vẽ lụa có thể nói đó là sở trường của anh biết khoe biết khai thác chất hiện thực, chất thơ. Một vẻ đẹp đặc thù của lụa.

Có tới sáu tác phẩm sơn dầu tôi thích, chất liệu sơn dầu du nhập từ phương Tây vẽ sao thấy được bản sắc dân tộc và thời đại là cực khó. Rất mừng các tác giả đã biết tiếp thu phong cách nghệ thuật sơn dầu, đậm bản sắc dân tộc thời đại của các danh họa Việt Nam, một phong cách sáng tác sơn dầu có nhiều ảnh hưởng đến thế hệ hậu sinh trong đó có sáu họa sĩ của chúng ta: Tác phẩm sơn dầu “Ước mơ” của Nguyễn Đình Thi biết mở rộng không gian trên một mặt phẳng, biết tiếp thu phong cách sáng tác tranh của hai họa sĩ bậc thầy là Nguyễn Khang và Lê Quốc Lộc. Thường kết hợp hài hòa “chất tạo hình và chất trang trí” mang thương hiệu của một nguồn gốc đào tạo trường ĐHMTCN.Tác phẩm sơn dầu “Khoảng trống” của Nguyễn Văn Sự gợi được một không gian rộng lớn, bao la miền núi. Hình tượng nhân vật được đặt ở chính diện theo thủ pháp tả, đặc tả được thần thái khuôn mặt người bà, biểu lộ được tình cảm quê hương. Tác phẩm sơn dầu “Đợi” của Phạm Việt Hưng với hình tượng nhân vật người mẹ đặt ở một góc tranh dưới một túp lều sơ sài trên nền phẳng sáng theo thủ pháp gợi. Trên nền sáng đó là hình tượng người mẹ, đậm theo thủ pháp tả đã đặc tả được gương mặt của một người phụ nữ dân tộc ngóng trông, chờ đợi. Tác phẩm “Dưới mưa” của Nguyễn Sinh Phúc thú vị ở chỗ không thấy mưa vẫn cảm nhận được mưa. Một cái nhìn từ trên xuống chỉ thấy những cái ô quen thuộc che mưa che nắng của người phụ nữ dân tộc. Hình tượng nhân vật chị em phụ nữ dân tộc được đặt theo ba cụm trong tư thế co ro núp dưới những cái ô theo thủ pháp ảo mà hiện tinh tế. Tác phẩm sơn dầu “Cùng học” của Trần Phong Vân là một không gian trước hiên nhà không phải lớp học. Tôi đọc được chủ đề “chơi mà học”, một cái nhìn đúng với các em nhỏ dân tộc theo thủ pháp gợi chứ không tả.Tác phẩm sơn dầu “Mùa vàng” của Trần Quang Bộ, một không gian thuận mắt, một bố cục tròn có nhịp điệu thiên về gợi chứ không tả. Những đụn lúa vàng nổi trội trên nền đậm của nhiều sắc mầu quần áo của chị em, khắc họa được ánh sáng mùa vàng.

 

NGUYỄN SINH PHÚC - Dưới mưa. Sơn dầu. 90x120cm

 

 

 

NGUYỄN TUẤN VŨ - Tem bưu chính. In màu

Nghệ thuật đồ họa của chúng ta hiện nay đã tiếp cận được quan niệm, chất liệu, kỹ thuật của đồ họa hiện đại. Song cũng có nhiều thách thức, đâu là ranh giới của đồ họa và hội họa... có tranh đồ họa lại có tranh in và lại có cả tranh đồ họa vẽ. Rất mừng các phẩm đồ họa của chúng ta đã có được một quan niệm đúng biết tiếp thu, tiếp cận chất liệu kỹ thuật hiện đại: Tác phẩm “Gió mùa đông bắc” của Trần Quang Minh biết kết hợp các yếu tố tạo hình của đồ họa. Nét, những mảng trắng được đặt ở đúng chỗ làm nhịp cho việc diễn hình diễn màu. Hình tượng nhân vật nữ mẹ con được đặt ở điểm sáng nhất. Tác phẩm khắc gỗ màu “Chiều buông” của Đặng Trung Hiếu, một không gian gợi và chỉ với hai màu đen trắng được đặt trên một nền sáng biết tiếp thu các mô-típ trang trí của dân tộc khắc họa được hình tượng nhân vật. Tác phẩm khắc gỗ đen trắng “Lối về” của Hoàng Trung Hiếu, hình tượng nghệ thuật độc đáo đậm đặc trên khắp mặt tranh. Những mảng đen được đặt đúng chỗ tạo nhịp điệu của việc diễn hình, diễn màu, một không gian thuận mắt.

Tác phẩm in lưới “Múa ba lê” của Trần Nghị biết mở rộng không gian trên một mặt phẳng. Hai nhân vật múa đứng thẳng đúng với phong cách múa ba lê trên nền của nhiều dáng múa ngồi theo nhiều chiều hướng khác nhau đã tạo nên được nhịp điệu nổi trội cách xử lý những hình những màu thiên về mảng.

Hai tác phẩm bột màu trước hết phải khẳng định ngay, dễ kiếm rẻ tiền, chỉ là thường thôi nhưng tất cả tùy thuộc vào sở trường đúng với tiềm năng sáng tạo của từng họa sĩ. Tất cả đều quý đều đẹp nếu biết phát huy vẻ đẹp chất liệu bột màu. Có một sự thật, vẽ bột màu sao cho trong trẻo mà còn diễn hình diễn màu được, đúng chất là cực khó. Tác phẩm bột màu “Rằm tháng Bảy” một cái nhìn trải sáng của Phạm Hồng Công. Hình tượng nhân vật trong bố cục tròn có nhịp điệu, được đặt ở điểm sáng nhất, một không gian thiên về lạnh.Tác phẩm tượng gỗ “Bà cháu” của Quách Hùng - một họa sĩ được biết đến có nhiều tượng gỗ đẹp, biết khai thác tinh hoa của các tượng gỗ dân tộc theo phong cách sáng tác điêu khắc hiện đại. Tôi thích cái hình thức thô ráp xù xì, hiền hậu đúng với con người, dân tộc. Tác phẩm giấy dó “Bạn tình” của Trần Trung Hiếu hình tượng hai nhân vật bạn tình được đặt ở chính diện, phía sau là 2 con ngựa. Tôi đọc được đây là đôi bạn tình xuống chợ về nghỉ chân bên đồi, tiếp tục tâm tình, chỉ bằng chất liệu giấy dó mà khắc họa được khuôn mặt của đôi bạn tình rất sinh động. Tác phẩm acrylic “Tuần tra biên giới” của Đặng Quyết Thắng chất liệu đã lợi dụng được sự nổi trội về sắc hội đủ khả năng nắm bắt tinh tế của tự nhiên. Người ta thường nghiêng về tả hiện còn tác giả lại thiên về ẩn, gợi vẫn khắc họa được cảnh anh em bộ đội luồn rừng dưới ánh nắng chiều hôm.

 

 

HOÀNG TRUNG HIẾU - Lối về. Khắc gỗ. 60x83cm

 

 

VƯƠNG TOÀN ANH - Gặp bạn. Lụa. 80x100cm

Trong ba họa sĩ tốt nghiệp ĐHMTCN, chỉ có Nguyễn Tuấn Vũ dành trọn tình cảm cho chuyên ngành mình được đào tạo, công bố nhiều tác phẩm thuộc nhiều loại hình mỹ thuật ứng dụng: bìa sách, tem thư, tranh truyện và thiết kế đồ họa ứng dụng... Tay nghề còn bắt kịp được chất liệu kỹ thuật xu hướng khuynh hướng mỹ thuật hiện đại. Thật đáng trân trọng.

Tựu chung 19 tác giả, mỗi người một vẻ, tôi đọc được quan niệm nghệ thuật, cách tiếp cận hiện thực và cách xử lý của mỗi người. Tất nhiên đây chỉ là một quan niệm, cách tiếp cận 19 tác giả của một người, có điều thích và không thích chẳng đơn giản chút nào. Hy vọng được gặp lại các tác giả để được trao đổi trực tiếp một cách cởi mở bổ ích cho cả đôi bên.

Cuối cùng, tôi muốn trao đổi với HLHVHNT Yên Bái và đông đảo họa sĩ một quy luật muôn đời của nghệ thuật mà tôi đã ngộ ra trong thực tiễn hơn nửa thế kỷ giảng dạy nghiên cứu phê bình mỹ thuật. Sáng tác đúng hơn tài năng mỹ thuật, tất cả tùy thuộc vào tâm huyết, tài năng và sự dày công khổ luyện của từng cá nhân nghệ sĩ. “Đó mới chỉ là một vế... Còn một vế nữa không thể không nói đến thể chế xã hội, những Mạnh Thường Quân mỹ thuật tâm huyết kịp thời phát hiện tiếp sức nuôi dưỡng và tôn vinh tài năng mỹ thuật”.

Ở xã hội ta, Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, đương nhiên là những Mạnh Thường Quân Mỹ thuật đủ tầm, còn ở tỉnh nhà, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch tỉnh đương nhiên là những Mạnh Thường Quân mỹ thuật thông qua các Hội chính trị xã hội nghề nghiệp từ trung ương đến địa phương, tổ chức tốt các cuộc vận động sáng tác triển lãm. Đó là mối quan hệ cá nhân và xã hội, cụ thể hơn là giữa hội viên và tổ chức Hội. Tựu chung đó là tấm lòng của tôi với mỹ thuật Yên Bái.

Một bài viết tâm huyết, một tình cảm chân thành của tôi với mỹ thuật Yên Bái

Chúc Mỹ thuật Yên Bái phát triển bền vững

Hẹn gặp lại Yên Bái

L.Q.B

 

Văn nghệ Yên Bái số mới

Đất và người Yên Bái qua ảnh

Thư viện video

Các cuộc thi Văn học nghệ thuật

Lượt truy cập

Visitor Counter