• Loading...
Đảng bộ và nhân dân tỉnh Yên Bái tập trung đẩy mạnh đưa Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVIII vào cuộc sống
 
Người Mông vui đón Tết
Ngày xuất bản: 11/05/2016 7:56:08 SA

  Hứa Xuân Thắng       

 

 Người Mông ở Yên Bái cứ trú ở 40 xã thuộc 05 huyện nhưng cư trú đông nhất ở hai huyện Mù Cang Chải và Trạm Tấu. Để chuẩn bị cho ngày Tết, các thành viên trong gia đình, nhất là phụ nữ, miệt mài trên đôi tay khéo léo của mình, hoàn thiện nốt đường thêu, nút chỉ trên bộ váy, áo mới để người lớn và các em nhỏ có áo diện Tết; người già chuẩn bị vuông vải đỏ để treo ngang cửa chính, cắt giấy đỏ gián giữa cột nhà và các vật dụng, dụng cụ. Trên cánh cửa chính các gia đình người Mông dán lá bùa; từ cửa chính bên trong nhà được mắc sáu sợi dây lên tới đỉnh nóc nhà và từ đó kéo thẳng xuống bàn thờ, người Mông quan niệm sáu sợi dây đó là đường tổ tiên về nhà cùng con cháu vui tết và phát lộc cho gia đình, dòng họ; các thần về phù hộ cho toàn thể gia đình mọi điều tốt lành, điều xấu thì bị đuổi đi.

 

thổi sáo, nhảy múa trong ngày tết của người Mông.

 

Ngày 30 Tết, các gia đình người Mông mổ lợn, gà để cúng trời và cúng tổ tiên. Lòng gà luộc chín được buộc bằng sợi dây mầu hồng, treo giấy đỏ đặt lên bàn thờ, làm bài vị cúng. Buổi tối người Mông tổ chức cúng, cầu cho con cái, gia đình mạnh khỏe, lúa đầy nương, gạo đầy nhà, trâu bò lợn gà đầy sân rồi cùng nhau uống rượu, ôn lại những chuyện cũ. Ngày Tết, nhà nào trong bản cũng có rượu ngô được nấu từ trước Tết hàng tháng. Rượu nấu xong đựng vào chum lớn, chum bé, đậy bằng lá chuối rừng khô nên giữ được mùi thơm đặc biệt.

Người Mông cho rằng, trong những ngày Tết con người được nghỉ ngơi vui vẻ để đón xuân mới thì các vật dụng trong lao động sản xuất cũng phải được nghỉ, mọi đồ vật đều có hồn nên họ gián giấy được cắt hình răng cưa- giấy bùa vào tất cả các đồ vật, đó là hàng rào ngăn cản ma quỷ, ngăn ngừa mọi điều xấu.

Ngày tết người Mông kiêng cho lửa vì họ cho rằng cho lửa là cho tiền người khác, cho đi những điều may mắn. Nếu như người Kinh và một vài dân tộc khác, ngày Tết không thể thiếu bánh chưng thì với người Mông ngày tết không thể thiếu bánh dầy. Với người Mông bánh dầy tròn tượng trưng cho mặt Trăng và mặt Trời- là nguồn gốc sinh ra con người và vạn vật trên mặt đất. Bánh dầy để cúng ma nhà và cúng “Ntù” (Trời). Bánh được làm từ gạo nếp nương, rất dẻo và thơm, gạo đem đồ xôi và cho vào máng gỗ giã bằng chày tay, hai, ba người cùng giã cho đến lúc nhuyễn đều là được. Nếu để lâu ngày bánh cứng thì đem nướng hoặc rán lên rồi chấm với mật. Bánh ăn rất ngon và đặc trưng.

Đặc biệt, trong những ngày Tết, không thể không nói đến lễ hội“Sải Sán” hay “Gầu tào” (Hội cầu phúc). Một gia đình trong bản, nếu hay đau ốm hoặc chậm có con thì mùng 2 đi dựng một cây Nêu lớn ở bãi cỏ đầu bản. Hội này tiếng là do một gia đình tổ chức (gia đình gọi là chủ nêu) nhưng thật ra đó là một lễ hội của cả cộng đồng, thậm chí khi bản này dựng cây nêu, người bản khác cũng đến dự hội. Hội “Gầu tào” nhằm tạ ơn tổ tiên đã phù hộ cho mùa màng tốt tươi, súc vật sinh sôi đầy đàn; cầu cho con cháu mạnh khỏe. Hội có các trò chơi mang đậm bản sắc như ném Pao, đánh quay, đẩy gậy, bắn nỏ, kéo co, thổi kèn môi, kèn lá, múa khèn… đây là phần hội chính thu hút hầu như mọi thành phần, lứa tuổi tham gia và kéo dài trong nhiều ngày. Những ngày vui Tết cũng là dịp để các đôi trai gái tìm hiểu nhau thông qua tiếng khèn và cuộc chơi ném Pao (Lảy Pao) trong ngày hội. Quả Pao có hình cầu, đường kính khoảng 5cm đến 7cm, bên trong được nhồi vải vụn, vải để khâu Pao được nhuộm chàm. Trong cuộc chơi, nam đứng một bên, nữ một bên. Cô gái ưng chàng trai nào thì ném quả Pao cho người đó, chàng trai ưng cô gái thì bắt lấy quả Pao. Qua hội ném Pao, nhiều đôi trai gái đã nên vợ nên chồng. Đây là Lễ hội lớn nhất của người Mông trong năm, thể hiện rõ nhất đặc trưng văn hóa của người Mông trong ngày tết.

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        H.X.T

                                                        

                                           

 

 

Văn nghệ Yên Bái số mới

Đất và người Yên Bái qua ảnh

Thư viện video

Các cuộc thi Văn học nghệ thuật

Lượt truy cập

Visitor Counter