• Loading...
Đảng bộ và nhân dân tỉnh Yên Bái tập trung đẩy mạnh đưa Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVIII vào cuộc sống
 
Pủ lường trong lễ cầu trường thọ của người Tày
Ngày xuất bản: 22/08/2018 3:13:40 SA

 Kim Khoa

Pủ lường là lễ chính trong nghi lễ cầu trường thọ của đồng bào Tày. Lễ thường được tổ chức vào dịp đầu xuân. Pủ lường tiếng Tày có nghĩa là bổ lương. Người Tày quan niệm, khi về già, con người có những biểu hiện như mắt mờ, chân chậm, sức khỏe suy giảm… là do hũ gạo vía trên thiên đình đã vơi, cây mệnh cằn cỗi, cầu mệnh bị gẫy mục nên phải làm lễ pủ lường, thêm thóc lúa vào hũ gạo mệnh trên thiên đình cho đầy và trồng lại cây mệnh xanh tươi, bắc lại cầu mệnh cho chắc chắn, như thế người mới khỏe mạnh và trường thọ. Pủ lường còn là lễ xin hai vị Nam Tào, Bắc Đẩu gia hạn cho sống trên trần gian thêm một thời gian nữa.

Nội dung và trình tự của nghi lễ cầu trường thọ trong đó có lễ pủ lường khá thống nhất, còn hình thức, cách thức và nhạc cụ có khác nhau tùy từng địa phương hoặc tùy gia chủ mời thầy Tào, thầy Then hay thầy Pụt. Riêng với đồng bào Tày ở Yên Bái, chủ yếu thầy Pụt hành lễ với nhạc cụ chính là mác rính (bộ nhạc xóc). Anh em, con cháu, xóm giềng đến dự lễ mang theo rượu, gạo, vải. Gia chủ mổ lợn, gà, thổi xôi… chuẩn bị từ sáng. Lễ sẽ diễn ra trọn một đêm. Trong lễ pủ lường, gia chủ cần chuẩn bị ba mâm chính là mâm slay (mâm chính diện thầy Pụt ngồi), mâm khoăn (mâm hồn, vía), mâm giả (mâm cho ma quỷ ăn rồi tống khứ chúng đi). Tiếp đó gia chủ chuẩn bị mọi thứ cho lễ thức như đan một hình lăng trụ bằng nứa có dán vải hồng gọi là lầu váng, tượng trưng cho bịch gạo mệnh trên thiên đình. Trên lầu váng có treo năm lá bùa gọi là phan liềng. Trong lầu váng cắm một đọt chuối non tượng trưng cho cuống phổi, cạnh đó là một cái thang nhỏ đón vía người về, bên dưới là một chiếc thuyền bằng bẹ chuối chở các lễ vật nộp lên thiên đình. Ngoài ra còn phải chuẩn bị hai xúc vải, một trắng, một đen, làm cầu âm, vận chuyển lương cho vào hũ gạo vía trên thiên đình; mảnh tre làm cầu mệnh và một cây tre non để cả rễ làm cây mệnh.

Thầy Pụt hành lễ qua các bước: Rặp lường (đón lương); tẳng lường (dựng lương); pủ lường (bổ lương); tảy lường (chuyển lương); tắc lảu chương đèn (dâng rượu đốt đèn); hoàn phúc; lảm lường (buộc lương). Tại lễ pủ lường, gạo của con cháu, anh em họ hàng mang đến được đổ vào một cái thúng. Từ thúng gạo, trải một tấm vải đen, trắng dẫn đến lầu váng tượng trưng cho chiếc cầu nối từ hạ giới lên thiên đình. Thầy Pụt hát cúng xong, lần lượt từng thành viên trong gia đình nắm lấy một nắm gạo từ thúng gạo cho vào lầu váng, có thể thả thêm tiền hoặc tiền xu. Từng nắm gạo bỏ vào lầu váng vừa mang ý nghĩa bổ lương cho bịch gạo mệnh đầy vừa ngụ ý con cháu góp thêm sức khỏe, may mắn để gia chủ mạnh khỏe, vui vẻ, sống lâu.

Lầu váng đầy gạo, thầy Pụt ban lại cho con cháu số gạo, tiền còn dư trong thúng làm lộc, sau đó thầy Pụt rút đọt chuối ra xem. Nếu hạt gạo dính càng cao thì càng tốt, nếu dính thấp là sự gia hạn thêm về tuổi thọ chỉ có mức độ, tuy nhiên điều này chỉ thầy Pụt biết chứ không công bố. Gạo trong lầu váng được trút ra mâm, đặt lên bàn thờ, số gạo này là gạo thần Nông, ba hôm sau thì đem nấu cho gia chủ ăn. Lễ kết thúc, lầu váng được treo lên gác, cầu mệnh được đóng ở cạnh đường có nhiều người đi lại, cây tre mệnh được đem đi trồng và chăm sóc chu đáo.

Đồng bào Tày tin rằng, lễ pủ lường có tác dụng hộ mệnh, củng cố sức khỏe, tránh được vận hạn, ốm đau. Lễ pủ lường còn là dịp để con cháu thể hiện lòng kính trọng và sự biết ơn đối với ông, bà, cha, mẹ, cũng là sự tin tưởng vào sức mạnh của cộng đồng.

                                                                                                                                 K.K

 

 

 

 

 

Văn nghệ Yên Bái số mới

Đất và người Yên Bái qua ảnh

Thư viện video

Các cuộc thi Văn học nghệ thuật

Lượt truy cập

Visitor Counter