• Loading...
Đảng bộ và nhân dân tỉnh Yên Bái tập trung đẩy mạnh đưa Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVIII vào cuộc sống
 
Bước chuyển Giới Phiên
Ngày xuất bản: 18/07/2018 2:45:44 SA

           Ký của Thế Quynh

Chuyến đi thực tế Thành phố Yên Bái do Thành phố Yên Bái phối hợp với Hội liên hiệp Văn học Nghệ thuật tỉnh tổ chức đã đưa chúng tôi đến với xã Giới Phiên. Địa phương vùng ven này vốn chẳng lạ lẫm gì. Từ đầu thập niên tám mươi của thế kỷ trước, anh Phạm Văn Bình nguyên quán ở đây rủ tôi sang quê chơi. Cách nhau một khoảng rộng sông Hồng theo đường chim bay mà đi lại lúc đó xem chừng chật vật. Qua đò Ngòi Châu, xuôi theo con đường  dọc bờ sông để về trung tâm xã. Quanh co, mặt đường đất đá lổn nhổn cùng thập thõm ổ gà khiến chiếc xe đạp vốn đã cà tàng cứ long lên sòng sọc. Khung cảnh bấy giờ còn hoang sơ lắm. Rừng xanh soi bóng nước đầm Châu, đầm Quân, đầm Dộc Mùn, đầm Cọ Con, đầm Xanh, đầm Cái cứ như quyện vào với mây trời. Bờ bãi sông Hồng mầu mỡ phù sa ngun ngút sự mỡ màng của ngô hè thu với màu đỏ ngỡ ngàng của hoa dong giềng sắp vào mùa thu hoạch. Tháng Mười, lúa chín vàng rộm đồng Phai, đồng Cây Sung, đồng Tràn Sớm, đồng Cây Thị ở giữa xã đến tận đồng Ngòi Đong ở cuối xã. Không gian yên tĩnh lạ, xa xa con chim gâu gáy tiếng thổ đồng gọi bạn sao mà da diết. Ghé vào thăm Đình Thượng ở thôn Gò Chùa, nơi thờ Cao Sơn Thượng Đẳng thần theo tín ngưỡng dân gian. Trải qua mấy lần hỏa hoạn "vật đổi sao dời", đình được dựng lại tuy nhỏ mà nơi đây đã chứng kiến bao sự kiện quan trọng liên quan mật thiết tới đời sống nhân dân: là nơi tập kết lực lượng chuẩn bị cướp chính quyền ngày 22/8/1945; là địa điểm tổ chức “Tuần lễ vàng” và phát động phong trào “Hũ gạo kháng chiến” năm 1947; địa điểm tổ chức lớp bình dân học vụ. Trong những năm kháng chiến chống Pháp còn là địa điểm làm việc của Ủy ban cách mạng xã Giới Phiên và tại đây đã tổ chức nhiều đợt đưa tiễn tân binh lên đường nhập ngũ tham gia vào các chiến trường. Năm 1969 cũng là địa điểm tổ chức lễ viếng và truy điệu Chủ tịch Hồ Chí Minh khi Người qua đời... Vui chuyện, anh Bình còn kể cho tôi nghe về lịch sử vùng đất giàu di tích. Ở đây đoàn cán bộ Bảo tàng tỉnh đến tìm hiểu đền chùa của xã đã thu được nhiều hiện vật quí như rìu đá, dao đá vốn là những công cụ của người Việt cổ từ thời kỳ đồ đá. Khi khảo sát vỉa đá ong ở bờ sông Hồng cho rằng đó là bức tường cổ cách đây nhiều trăm năm cùng đạn chì, đạn đá đúc, hố khai thác vật liệu với những địa danh Gò Đồn, Bãi Tập, Gò Phủ tương truyền gắn với Chúa Bầu Vũ Văn Mật trong công cuộc phòng thủ chống quân xâm lược phương Bắc và khởi nghĩa Nguyễn Quang Bích theo chiếu Cần vương đánh Pháp sau này. Thời kỳ kháng chiến chín năm chống Pháp và cuộc chống Mỹ cứu nước xã Giới Phiên cũng đóng góp nhiều sức người, sức của "thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người" vào sự nghiệp chung. Nghe anh kể, nhìn cây đa rễ lá xùm xòa thuộc hàng cây di sản như một chứng nhân mà cứ miên man say với những cái tên từng gắn sâu xa với mảnh đất này tự thời cha ông đến đây lập nghiệp: xóm Soi, xóm Ngòi Châu, chòm Con Cá, Gò Chùa, làng Hố Đá, Ngòi Đong, Tân Lập. Một vùng quê đẹp nên thơ cạnh sông Hồng, một xã vùng ven thị xã Yên Bái giàu tiềm năng, tự trong tôi nảy sinh ước muốn giá như có một cây cầu. Và tứ thơ chợt đến "Chiều chiều ra bến Ngòi Châu/ Ước mơ có một cây cầu bắc ngang/ Em chờ bên ấy anh sang/ Mênh mông cát trắng, trăng vàng mênh mông...".

Thời gian thấm thoắt, mấy chục năm mà vùng quê thuần nông với diện tích tự nhiên 544,85 ha đã có nhiều thay đổi. Bây giờ người ta gọi tên thôn 1, thôn 2... đến thôn 6 theo sự phân chia địa giới hành chính số học thay vì theo đặc  điểm địa hình. Dân số cũng tăng, tính đến nay đã là 612 hộ với 2.072 nhân khẩu. Kể từ lúc ngành Giao thông mở con đường quốc lộ 32 C chạy suốt chiều dài của xã và nhất là vào tháng 10 năm 2008 Giới Phiên được điều chuyển địa giới hành chính từ huyện Trấn Yên về thành phố Yên Bái thì diện mạo nông thôn càng khởi sắc. Bằng sự đầu tư của Nhà nước cùng phát huy nội lực nhân dân, nhiều công trình kết cấu hạ tầng đã được xây dựng. Từ một xã mạng lưới giao thông chủ yếu là đường đất thì nay hầu như đã cứng hóa. Hàng chục ki lô mét đường liên thôn, đường xóm, đường nội đồng phẳng mượt bê tông. Tới đây, hai bên đường sẽ nở rực sắc màu của hoa theo chương trình xây dựng các tuyến đường hoa của Hội phụ nữ thành phố. Bây giờ nhà xây với phong phú loại hình kiến trúc; nhà hàng, quán xá mọc lên; phương tiện cơ giới tham gia giao thông và hỗ trợ sản xuất đang góp phần giải phóng sức lao động thủ công. Người Giới Phiên, người ở ngoài địa bàn cũng mạnh dạn đến đây đầu tư mở rộng các ngành nghề sản xuất kinh doanh. Hiện nay toàn xã có 2 công ty cổ phần, 1 công ty TNHH, 1 doanh nghiệp chế biến chè đen, 4 cơ sở sản xuất vật liệu xây dựng, 2 cơ sở chế biến gỗ rừng trồng, 1 hợp tác xã sản xuất kinh doanh miến đao và ngót 50 hộ kinh doanh cá thể. Các thành phần kinh tế này đã giải quyết việc làm tại chỗ cho hàng trăm lao động, góp phần ổn định đời sống nhân dân.

Cũng theo kế hoạch của thành phố trong giai đoạn 2016- 2019 tiếp tục thực hiện xây dựng nông thôn mới tại 5 xã Tân Thịnh, Phúc Lộc, Văn Phú, Văn Tiến và Giới Phiên. Nhận thấy tầm quan trọng của việc thúc đẩy nhanh tiến độ chương trình nhằm đưa Giới Phiên trở thành phường trung tâm làm động lực trong phát triển đô thị phía hữu ngạn sông Hồng, Thành phố Yên Bái ngoài tăng  cường nguồn lực còn chú ý xây dựng đội ngũ lãnh đạo trẻ, giàu kinh nghiệm với Bí thư Đảng ủy- Chủ tịch Hội đồng Nhân dân Vũ Kim Việt, Phó Bí thư Đảng ủy Phạm Mạnh Hùng, Phó Bí thư- Chủ tịch UBND Nguyễn Đức Luận, Phó Chủ tịch UBND Bùi Xuân Tiến... Về xây dựng nông thôn mới, ông Vũ Kim Việt- Bí thư Đảng ủy xã, Trưởng ban chỉ đạo chương trình cho biết: "Căn cứ quy hoạch và đề án phê duyệt, xã đã tổ chức hội nghị nhân dân ở cả 6 thôn triển khai các nội dung trong xây dựng nông thôn mới; tuyên truyền sâu rộng về chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách của Nhà nước về “nông nghiệp, nông dân, nông thôn” nhằm tạo sự chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức, hành động để cùng nhau ra sức xây dựng địa phương ngày càng giàu đẹp. Đồng thời xây dựng và triển khai các chính sách phát triển kinh tế phù hợp với tình hình thực tế địa phương. Trong đó, đẩy mạnh tham mưu với thành phố hoàn thiện việc xây dựng quy định quản lý quy hoạch chung và tổ chức thực hiện quy hoạch. Song song với đó là đẩy mạnh phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”; phát huy truyền thống tốt đẹp tình làng nghĩa xóm, bài trừ tệ nạn xã hội, thực hiện nếp sống mới ở nông thôn; tổ chức phát động phong trào thi đua xây dựng nông thôn mới và coi đây là chỉ tiêu thi đua. Việc làm này đã tạo được khí thế phấn khởi, đem lại niềm tin trong nhân dân về một chủ trương đúng và trúng. Từ đó, cán bộ, đảng viên, nhân dân tích cực hiến kế, hiến công, hiến đất tự nguyện tham gia làm giao thông nông thôn, tăng gia sản xuất, phát triển kinh tế gia đình, giúp nhau xóa đói giảm nghèo, xây dựng gia đình văn hóa...". Xác định tiêu chí về thu nhập là một tiêu chí quan trọng trong xây dựng nông thôn mới, Đảng bộ, chính quyền xã đã tập trung chỉ đạo, tuyên truyền, vận động nhân dân áp dụng tiến bộ khoa học- kỹ thuật để tăng năng suất cây trồng, vật nuôi; tích cực tham gia vào các đề án, dự án phát triển kinh tế. Mặt khác đẩy mạnh đào tạo nghề cho lao động nông thôn, vận động, khuyến khích nhân dân phát triển các ngành nghề phi nông nghiệp nhằm nâng cao thu nhập. Hiện tại trên địa bàn xã có hàng chục chương trình, dự án đang được triển khai như: trồng nấm, nuôi cá lồng, nuôi ba ba thương phẩm, nuôi lợn thịt, lợn nái sinh sản, nuôi gà, làm miến... Các dự án đều phát triển ổn định và đem lại hiệu quả kinh tế cho người dân.

Những ai từng đến với vùng quê này không thể không nhớ một thứ đặc sản đã trở thành thương hiệu "Miến đao Giới Phiên". Nghề làm miến đao ở đây được du nhập vào từ đầu thập kỷ 60 của thế kỷ trước. Những người đầu tiên có công mang nghề về xã là các ông Tô Văn Trắc và ông Nguyễn Văn Minh vốn gốc từ làng miến Dương Liễu (huyện Hoài Đức- tỉnh Hà Tây). Từ vài hộ ban đầu, ngày càng có nhiều hộ tham gia và kinh nghiệm sản xuất cũng được tích lũy. Người biết làm miến có ở khắp các thôn nhưng tập trung chủ yếu ở thôn Ngòi Đong. Miến đao Giới Phiên được khách hàng biết đến với đặc điểm nổi bật là sợi nhỏ có màu trong hơi xám, có độ dai giòn, nấu không nát. Để tạo ra sản phẩm đạt chất lượng và có chỗ đứng trên thị trường, một số hộ dân mạnh dạn cùng nhau liên kết tổ chức thành lập mô hình làm ăn tập thể là tiền đề để Hợp tác xã miến đao Giới Phiên ra đời. Đặc biệt đã được UBND Thành phố Yên Bái và Sở Công thương tỉnh vào cuộc giúp cho miến đao Giới Phiên xây dựng thương hiệu, nhãn hiệu, xuất xứ hàng hóa và chỉ dẫn địa lý để đăng kí với Cục sở hữu trí tuệ Việt Nam. Tháng 9/2012, thôn Ngòi Đong được đón Bằng công nhận Làng nghề sản xuất miến đao cấp tỉnh, là dấu mốc quan trọng đánh dấu sự phát triển và trưởng thành của nghề sản xuất miến đao Ngòi Đong nói riêng và xã Giới Phiên nói chung. Việc này cũng mở ra cơ hội mới trong giữ gìn, phát triển một làng nghề truyền thống từng gắn bó với người dân địa phương hơn 5 thập niên qua. Với tôi, trở lại Giới Phiên lần này trong tâm trí còn nhớ như in kỷ niệm đẹp với ông Nguyễn Đức Huệ. Dạo ấy đi làm báo Tết, được giới thiệu về vườn đào cảnh ở thôn 1 thì vui như bắt được vàng. Gặp người nông dân dám bỏ công, bỏ của xuống tận Nhật Tân (Hà Nội) học cách chiết ghép, tạo thế đưa cây bích đào Thủ đô về với quê hương miền núi mà không khỏi cảm phục. Thăm vườn, hỏi chuyện mới biết nghề chơi cũng lắm công phu, mới biết thế nào là dáng xiên, dáng hoành, dáng trực, dáng huyền và người trồng đào có thể tạo cho cây đào cảnh ngay sau khi trồng. Còn các thế cây thì cũng vô cùng vô tận, nó là nghệ thuật biểu đạt sự ẩn dụ ý nghĩa, tinh thần, tư tưởng theo truyền thống văn hoá và được thể hiện qua một tên nào đó hay thế mà người trồng muốn gửi gắm tâm tư, tình cảm của mình vào tác phẩm bon sai. Ông giảng giải cho tôi về các thế song thụ, long thăng, long giáng, nhân văn, ngũ phúc, phụ tử, phu thê... và cũng chỉ ra bài học kinh tế rằng: thế càng phức tạp, tốn nhiều thời gian cùng công phu sẽ có giá trị càng cao khi bán ra thị trường. Từ bấy đến nay, Giới Phiên đã không ít người theo cái nghề "làm chơi ăn thật" này. Tôi cũng nghe đến vườn đào của gia đình anh Lê Tuấn Kiên ở thôn 5 với hơn 200 gốc đào, trong đó có 100 gốc đào cổ thụ tuổi đời từ 80- 150 năm. Anh đã mua những cây đào này ở hai huyện vùng cao Mù Cang Chải, Trạm Tấu rồi thuê nghệ nhân ghép với đào bích để tạo thành những cây đào thế mang nhiều ý nghĩa sâu sắc như “Lão Mai sinh quý tử”, "Long thăng- Hổ phục", "Long sà"... mà khách mua từng trả giá cả đôi trăm triệu đồng chủ nhân chưa gật. Rồi từ trồng và bán đào cảnh, nay còn thêm dịch vụ chăm sóc và cho thuê đào chơi Tết. Đó có lẽ là cái lí để Đảng bộ xã Giới Phiên đưa sinh vật cảnh thành một trong những ngành kinh tế mũi nhọn.

Là địa phương có nhiều điều kiện thuận lợi cho phát triển chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản, thời gian qua các nghề này đã mang lại thu nhập không nhỏ cho nhiều hộ dân. Toàn xã hiện có 40,2 ha mặt nước ao hồ được đưa vào khai thác, đàn lợn ngót ngàn con với trên 15.000 con gia cầm, thủy cầm. Xã cũng duy trì được 9 mô hình chăn nuôi gồm chăn nuôi lợn nái, nuôi lợn kết hợp, nuôi gà thương phẩm 500- 1.000 con, thả cá bán thâm canh và nuôi chim bồ câu Pháp. Mục tiêu đặt ra phấn đấu trong năm 2018 giá trị sản phẩm thu hoạch trên đất trồng trọt và nuôi trồng thủy sản đạt 90 triệu đồng/ha và giá trị sản xuất nông, lâm nghiệp, thủy sản đạt 19,2 tỷ đồng. Thu nhập người dân sẽ đạt 26 triệu đồng/người, số hộ nghèo giảm xuống còn 6,36% và hộ cận nghèo là 3,5%, giải quyết việc làm mới cho 149 lao động. Cũng trong năm, Giới Phiên sẽ hoàn thành 19/19 tiêu chí xây dựng nông thôn mới. Tuy vậy, vấn đề đất sản xuất dần thu hẹp do quy hoạch và thu hồi đất để thi công các công trình trên địa bàn cùng việc đưa khoa học- kỹ thuật vào khiến thời gian đầu tư cho sản xuất nông nghiệp giảm sâu đang tạo áp lực cho địa phương mà nghề nông chiếm tỷ trọng lớn. Do vậy, việc sớm chuyển đổi ngành nghề để giải quyết lao động dôi dư và nâng cao thu nhập cho người dân được đặt ra cấp thiết. Kế hoạch phát triển ngành nghề theo lợi thế kinh nghiệm và địa bàn thôn như: sản xuất miến đao, trồng rừng, nuôi trồng thủy sản, rau màu và chăn nuôi, làm cây cảnh, dịch vụ... được đặt ra. Hơn bao giờ hết lãnh đạo địa phương nhận ra giá trị của kinh tế tri thức để sớm đầu tư cho phát triển giáo dục, đào tạo nghề. Cùng với Trường THPT Hoàng Quốc Việt đóng trên địa bàn xã thì hệ thống các trường mầm non, tiểu học, trung học cơ sở cũng được xây dựng khang trang. Đến nay xã đã đạt và đang duy trì chuẩn phổ cập giáo dục- xóa mù chữ; tỷ lệ trẻ em trong độ tuổi đến lớp mẫu giáo 3- 4 tuổi đạt 96%, lớp 5 tuổi đạt 100%; tỷ lệ học sinh hoàn thành cấp học tiểu học là 100% và trung học cơ sở đạt 98%. Số học sinh, học viên theo học các trường chuyên nghiệp, lớp nghề mỗi năm gia tăng.

So với các xã bên hữu ngạn sông Hồng, Giới Phiên có nhiều lợi thế. Hiện nhiều công trình trọng điểm được triển khai trên địa bàn như cầu Tuần Quán, cầu Bách Lẫm, công trình mở rộng và nâng cấp quốc lộ 32C cùng 9 phân khu đô thị mới, nông thôn mới. Cũng theo quy hoạch, một số công trình tiếp tục được triển khai trong thời gian tới như công trình đường 32C nối với cao tốc Nội Bài- Lào Cai; công trình trung tâm hành chính thành phố và một số công trình trọng điểm khác. Việc các công trình trọng điểm được triển khai đồng loạt trên địa bàn xã cùng thời điểm với thực hiện đề án xây dựng nông thôn mới sẽ là nền tảng vững chắc tạo cho Giới Phiên bước phát triển mới theo hướng đô thị hiện đại. Theo con đường láng bóng nhựa áp phan thăm thú cảnh quan quê hương "thay da đổi thịt": hai cây cầu bắc qua sông Hồng đã hợp long và đang hoàn thiện chuẩn bị đưa vào sử dụng; trụ sở xã mới cùng trung tâm sinh hoạt cộng đồng sẽ hoàn thành vào tháng 10/ 2018. Bên đường, bản đồ qui hoạch Khu đô thị sinh thái Đầm Xanh như hút hồn du khách. Một khu đô thị có diện tích 93,1 ha, quy mô dân số dự kiến 12.804 người với tổ chức không gian kiến trúc gồm các khu biệt thự nhà vườn, khu nhà ở liền kề, shophouse, khu nhà ở xã hội, khu dịch vụ thương mại cùng công trình công cộng, cây xanh cảnh quan đang là sự hấp dẫn với những ai mến mộ mảnh đất này. Lòng vui vui chen lẫn hồi ức về quá vãng êm đềm thật khó tả. Và tứ thơ năm xưa bỗng trào về để bật thành sự tiếp nối "...Bây giờ phố đã gần làng/ Bây giờ vắng chuyến đò ngang cuối ngày/ Bây giờ cầu mới đã xây /Người xe như nước ngày ngày qua sông/ Chiều chiều ra bến ngóng trông/ Mênh mông cát trắng, mênh mông trăng vàng".

 

 

T.Q

Văn nghệ Yên Bái số mới

Đất và người Yên Bái qua ảnh

Thư viện video

Các cuộc thi Văn học nghệ thuật

Lượt truy cập

Visitor Counter