• Loading...
Đảng bộ và nhân dân tỉnh Yên Bái tập trung đẩy mạnh đưa Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVIII vào cuộc sống
 
Thu sang nhớ mùa mắc quẩn đản
Ngày xuất bản: 19/09/2017 1:39:30 SA

  Tản văn của Thanh Tửu

 

       Thế là trời đã sang thu!

       Như thường lệ, hơn năm rưỡi sáng tôi mở cửa ra sân thượng tầng hai làm vài vòng đi bộ và hít đầy lồng ngực dưỡng khí ban mai trong lành. Sáng nay, khung cảnh tinh khôi của đất trời đã phảng phất chút se lạnh và làn sương mỏng tang của tiết đầu thu. Trong hơi sương mát lành, còn thoảng nhẹ mùi hương của những chùm hoa sữa nồng nàn suốt đêm qua, nấn ná bay về, khiến lòng tôi chạnh niềm thương nhớ những ngày thu nơi xóm núi thuở nào!

       Mùa thu nơi xóm núi, sương trắng mờ ảo như một tấm khăn voan nhẹ bẫng choàng lên khắp núi rừng, làng bản. Thoảng trong gió núi đầu thu, không phải là chút hương khuya còn sót lại của hoa sữa nơi phố thị phồn hoa, mà là hương thơm dịu ngọt và thanh mát của những trái mắc quẩn đản tỏa hương trong nắng sớm.

       Mắc quẩn đản là loài cây họ riềng, mọc thành từng búi lớn như cái nong, cao quá đầu người. Lá mắc quẩn đản hình trái xoan xanh mướt, có bẹ dài, mọc so le và xếp dày hơn lá riềng. Rễ không phát triển thành củ mà bò lan dưới mặt đất. Mắc quẩn đản là loài cây ưa ẩm, thường mọc thành rừng dưới tán cổ thụ xanh mát, hoặc trong những vạt rừng chuối tía ngút ngàn.

       Ngày còn là đứa trẻ tóc để chỏm đỉnh đầu, chiều chiều tôi thường được chị Nhình dẫn ra đầu xóm, ngóng mẹ đi rừng về. Quà đón tay của mẹ dành cho chị em chúng tôi lúc thì những chùm quả quân chín mọng, khi lại là những trái me rừng quả tròn có khía. Tôi thích nhất vẫn là những chùm mắc quẩn đản tím hồng, như những chú nhím nhỏ tròn xinh với hương vị đặc trưng thơm mát và dịu ngọt. Mỗi trái mắc quẩn đản có ba múi, bên trong là những hạt nhỏ tựa viên sỏi, màu nâu sẫm. Còn nhớ, khi chị em chúng tôi bị trướng bụng khó tiêu, mẹ thường lấy hạt mắc quẩn đản phơi khô, sao vàng trên chảo rồi đem tán mịn, trộn với bột cơm cháy, hòa thêm chút đường cho uống là thấy đỡ ngay.

       Lớn hơn một chút, tôi được theo mẹ và chị đi rừng lấy chuối về chăn lợn. Mỗi lần như thế với tôi như được đi vào thế giới thần tiên vậy. Rừng biết bao điều lạ. Từng dòng khe nhỏ, trong mát róc rách luồn qua những vạt rừng ngút ngàn, xanh mướt. Tiếng chim nôộc thu khao (chim khướu) nôộc khuốc (chào mào) nôộc chíp (chích chòe) ríu ran gọi nhau trong mùa trái chín. Nhìn đâu cũng bắt gặp sắc màu lung linh của rừng. Hoa chuối đỏ thắm bên khe như lửa thắp, hoa trứng gà trắng ngần rung rinh tỏa hương ngọt dậy, những chùm hoa sang tựa những chiếc đèn lồng nhỏ xíu rung rinh trong gió núi và cả những cành cổ thụ rực rỡ hoa của các loài phong lan đua nở. Khi tới vạt rừng chuối tía (tiếng Tày gọi là cuổi rộc) thứ cây mà người dân quê tôi thường lấy về thái mỏng, cho vào cối giã nát, trộn với cám gạo làm thức ăn chăn lợn, tôi mới tận mắt nhìn thấy cả một mảng rừng mướt mát xanh của loài mắc quẩn đản mà bấy lâu tôi thường được mẹ hái cho sau mỗi bận đi rừng về. Độ tháng năm, tháng sáu mắc quẩn đản bắt đầu ra nụ. Từng vòi hoa chồi lên từ gốc, chi chít nụ kết dày như chùm hoa nghệ. Những bông hoa nhỏ màu trắng ngà với ba cánh đài nhỏ và một cánh môi lớn, sọc đỏ, mép vàng lần lượt bung nở từ mỗi mắt nụ. Rồi cứ thế, bông hoa đầy dần lên làm thành một chùm hoa lớn, ngan ngát hương thơm. Đến cuối tháng bảy, đầu tháng tám, chớm thu là bắt đầu mùa mắc quẩn đản chín, hương thơm tỏa ngát khắp rừng. Vị chua ngọt, thơm mát của trái mắc quẩn đản là món quà quý rừng xanh dành tặng cho những người con của núi. Mỗi đoạn nghỉ chân trên đường từ rừng về nhà, thưởng thức vài trái mắc quẩn đản cùng với dăm ba câu chuyện bông đùa, những nhọc nhằn vai nặng đường xa bỗng như tan biến.

       Rồi một ngày giữa thu, có những người từ nơi xa tới, nói rằng muốn thu mua quả mắc quẩn đản mà họ quen gọi là “Sa nhân” để làm thuốc, tôi mới hiểu hơn sự quý giá của loài cây tưởng như bình dị này. Sự tảo tần của mẹ và những mùa mắc quẩn đản dậy hương thơm ngát giữa rừng đã nuôi tôi khôn lớn, được học hành và công tác xa quê. Thời gian, năm tháng như bóng câu qua bậc cửa. Mới đó mà đã mấy mươi năm, kể từ khi còn là cậu bé tóc để chỏm, chiều chiều ngóng mẹ đi rừng về, được sà vào lòng Người, hít hà mùi áo chàm thân thuộc quyện thơm hương vị mắc quẩn đản mùa thu từ những cánh rừng xa.

       Tôi đã đi qua mấy chục mùa thu trong đời, từng nếm trải bao hương vị của cuộc sống, vui, buồn, ngọt, chát hoài niệm và lãng quên. Song, những mùa thu thơm nồng hương vị mắc quẩn đản đánh thức tuổi thơ quê núi, hồn nhiên và lam lũ ngày nào sẽ mãi là kỷ niệm ngọt ngào trong ký ức tháng năm vời vợi niềm thương nhớ.

                                                                   T.T

                                         

Văn nghệ Yên Bái số mới

Đất và người Yên Bái qua ảnh

Thư viện video

Các cuộc thi Văn học nghệ thuật

Lượt truy cập

Visitor Counter